Η Αθήνα, πράσινη πόλη; Το απατηλό όνειρο της πράσινης Αθήνας…

 Αντώνης Β. Καπετάνιος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος

 

      Κάποιοι κάποτε είχαν ένα τρελό όνειρο: να γενεί η Αθήνα πράσινη πόλη! Όχι σαν αυτές της Μεσευρώπης, που το πράσινό τους ξεχύνεται από παντού, αλλά –ως αντιπροσωπευτική πόλη της Μεσογείου– να τη χαρακτηρίζει η λιτή, απέριττη κι ευωδιαστή φύση της, του πεύκου, του κυπαρισσιού, της ελιάς, της δάφνης, του θυμαριού κ.ά., η οποία θα τη στολίζει χωρίς να τη «γεμίζει». Διείδαν, δε, στο πράσινο τη σωτηρία της. Αντέταξαν τη θαλερότητα στη ξηρότητά της, προσπάθησαν να δημιουργήσουν άμυνες. Ήθελαν να οχυρώσουν την πόλη, ν’ αλλάξουν τη μοίρα της, να την προστατέψουν από τους «άφρονες» και «κακούς» Έλληνες.

     Το όνειρο ήταν όντως τρελό. Όμως εκείνοι τόλμησαν, έκαμαν αυτό που εμείς οι σύγχρονοι δεν τολμούμε, και με τις μικρές τους δυνάμεις έφτιαξαν πράματα σημαντικά. Ας σκεφτούμε μόνον ότι, το μεγαλύτερο μέρος τού πράσινου της Αθήνας (των λόφων και των αλσών της) που απολαμβάνουμε σήμερα, μακαρίζοντας τους δημιουργούς του –γιατί αλλιώς δε θα το είχαμε, στη θέση του θα υπήρχε τσιμέντο!–, το οφείλουμε σε κείνους τους ανθρώπους, οι οποίοι, στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, οραματίστηκαν μια πόλη ανθρώπινη, που θα τη χαρακτήριζε η αττική φύση. Και να φανταστεί κανείς ότι όλα ξεκίνησαν από το μηδέν –δεν υπήρχε πράσινο στην Αθήνα! Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Δημάρχου Αθηναίων Σπύρου Μερκούρη, στο Δημοτικό Συμβούλιο της 29ης-12-1899: «…δεν έχει (η Αθήνα) δημόσιους κήπους και πάρκα, που είναι οι πνεύμονες των πόλεων…»

     Ποιοι  ήταν, λοιπόν, οι άνθρωποι που οραματίστηκαν μια Αθήνα πράσινη; Ποιοι ήταν οι πρωτοπόροι του πρασίνου της πρωτεύουσας, που δεν τους γνωρίζουμε μα το έργο τους απολαμβάνουμε; Οι δασολόγοι Παναγής Βαλσαμάκης και Κωνσταντίνος Σάμιος, ο μηχανικός Ανδρέας Κορδέλλας, τα στελέχη του διοικητικού συμβουλίου και τα μέλη της Φιλοδασικής Ένωσης Αθηνών, οι τοτινοί δήμαρχοι Αθηνών (ο Τιμολέων Φιλήμων, ο Σπύρος Μερκούρης κ.ά.), η πριγκίπισσα Σοφία και πολλοί άλλοι, ανώνυμοι και επώνυμοι, που συμμετείχαν στη μεγαλειώδη προσπάθεια. Σε αυτούς οφείλουμε τα 3.000 περίπου στρέμματα των πάρκων και των αλσών της πόλης, που δημιουργήθηκαν έως και τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, από τα 4.500 στρέμματα που υπάρχουν σήμερα.Ποιος, όμως, αναγνώρισε το έργο τους; Ποιος τους τίμησε για τη μεγάλη προσφορά τους; Αγνοημένοι, ακόμη και από την ίδια την πόλη τους, έμειναν στο περιθώριο. Μήπως θα τους έπρεπε ένα μνημείο, ως τιμή για το μεγάλο καλό που έκαμαν στην πόλη τους, να έχει το λιγοστό της πράσινο;

     Αυτοί λοιπόν, άρχισαν με αποφασιστικότητα και τόλμη να φυτεύουν την πρωτεύουσα και να συγκρούονται με συμφέροντα και πολιτικές, δημιουργώντας τομές και ρήξεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι λόφοι του λεκανοπεδίου διεκδικούνταν ως βοσκότοποι και για λατόμευση, ενώ η δεσμευμένη ως αναδασωτέα γη στον αστικό ιστό, διεκδικούνταν για οικοπεδοποίηση. Οι εκτάσεις δε, που προορίζονταν για δενδροφύτευση, εντός ή εκτός του αστικού ιστού, θεωρούνταν ως ιδιόκτητες από πολίτες και φορείς, οι οποίοι απαγόρευαν τη φύτευσή τους (ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο χώρος όπου βρίσκεται το άλσος Συγγρού στα Ιλίσια, διεκδικούνταν από τη μονή Πετράκη, που απαγόρευε την αναδάσωση, ενώ το λόφο του Φιλοπάππου διεκδικούσε ο Αυστριακός πρόξενος Άντον Πρόκες φον Όστεν, προβάλλοντας εμπόδια στην αναδάσωσή του). Πέρα όμως από τις δυσκολίες που προαναφέρθηκαν κι έπρεπε ν’ αντιμετωπιστούν, υπήρχε κι ένα κράτος δύσπιστο, αδιάφορο και φορές εχθρικό προς το πράσινο, το οποίο βρισκόταν απέναντι κι όχι δίπλα στη μεγαλειώδη προσπάθεια. Αυτό, πνιγμένο στις ίντριγκες και τα πολιτικά πάθη, δεν αξιολογούσε θετικά την προσπάθεια και την προσπερνούσε, ενώ η αντιπαράθεση μαζί του δεν έλειπε, όταν πραγματοποιούσε έργα δημοσίου συμφέροντος, θίγοντας μάλιστα το πράσινο (το φυσικό των γύρω βουνών ή αυτό που δημιουργούνταν στην αστική ή την περιαστική περιοχή), το οποίο αποτελούσε μόνιμο θύμα για την εκτέλεση τέτοιων έργων. Χαρακτηριστικό της σημασίας που έδινε το ελληνικό κράτος στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, αποτελεί το γεγονός ότι κρατούσε τη δασική υπηρεσία υποβαθμισμένη σε ένα Τμήμα Δασών, υπαγόμενο στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, μην παρέχοντας σε αυτήν αρμοδιότητες εκτέλεσης έργων αναδάσωσης κι εξωραϊσμού εκτάσεων εντός του αστικού ιστού!

     Σημείωνε ο έγκριτος δασολόγος και βουλευτής Αναστάσιος Στεφάνου, για εκείνα τα δύσκολα –αλλά, παραταύτα, δημιουργικά– χρόνια: «Τον Νοέμβριον του 1916 ο υποφαινόμενος –νεοδιορισμένος τότε δασολόγος εις το Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας- επέβλεπεν εις την τοποθέτησιν ακιδωτού συρματοπλέγματος ανάντι της δεξιάς όχθης του χειμάρρου Ιλισού και εν συνεχεία επί της δεξιάς πλευράς της οδού Μεσογείων μέχρι των παρυφών του μικρού τότε συνοικισμού Αγίας Παρασκευής και της θέσεως Σταυρός. Ολόκληρος ο πρανής τότε χώρος μέχρι των προπόδων του Υμηττού, όπου σήμερον οι οικισμοί Παγκράτι, Βύρων, Καισαριανή, Ζωγράφου, Παπάγου κ.λπ. είχεν κηρυχθεί αναδασωτέος, διότι επ’ αυτού επρόκειτο να δημιουργηθεί το μέγα άλσος των Αθηνών. Η αναδάσωσις μάλιστα είχεν αρχίσει από του έτους 1900 και μέγα μέρος του χώρου είχεν αναδασωθεί. Ο πληθυσμός τότε των Αθηνών μόλις ήγγιζε τας 260.000 κατοίκων» (Στεφάνου Αν., «Το πράσινον του λεκανοπεδίου Αθηνών», έκδοση Υπουργείου Γεωργίας, Αθήναι 1968, σελ. 3-4).

     Ο σκοπός εν προκειμένω –σύμφωνα και με τα λόγια του Στεφάνου–, ήταν να συγκροτηθεί στα πόδια του Υμηττού ένα τεράστιο άλσος – πάρκο, που θα ξεκινούσε από τον Βύρωνα και θα έφτανε έως την Αγία Παρασκευή! Το πράσινο της Αθήνας όμως, δεν ήταν ζήτημα απλό. και τούτο το γνώριζαν καλά οι δημιουργοί του. Γι’ αυτό και ο σχεδιασμός είχε γενικότερη θεώρηση. Τι επιδιώκονταν λοιπόν; Να «φυλακιστεί» η πρωτεύουσα στο πράσινό της! Το μέγα άλσος των Αθηνών, που προαναφέραμε, στ’ ανατολικά του λεκανοπεδίου, του οποίου η έκταση θα έφτανε τα 20.000 στρέμματα περίπου (μαζί με τα φυσικά δάση του Μαρουσιού και της Αγ. Παρασκευής), θ’ ανάγκαζε τα ρεύματα αέρα του Υμηττού να διέρχονται από αυτό και φιλτραρισμένα, οξυγονωμένα και δροσερά να φτάνουν στον αστικό ιστό. Ο Ελαιώνας στα δυτικά, που εκτείνονταν σε έκταση 9.000 στρεμμάτων περίπου, θα είχε ανάλογη αποστολή, στην οποία συνυπολογιζόταν και η απόσβεση των ρεμάτων του Αιγάλεω και του Ποικίλου όρους, που εκτόνωναν έτσι τη δράση τους –η διατήρηση ως ακεραίου του Ελαιώνα, ήταν κάτι το αυτονόητο για κείνους τους δημιουργούς. Στα βόρεια, η «εξασφάλιση» της Αθήνας θα επιτυγχάνονταν με τη δημιουργία ενός άλλου μεγάλου χώρου πρασίνου, του βορείου άλσους των Αθηνών. Για την επίτευξη του σκοπού τούτου, είχε κηρυχθεί ως αναδασωτέα μια μεγάλη έκταση εμβαδού 3.000 στρεμμάτων περίπου, από τη Νέα Φιλαδέλφεια έως τον Πύργο της Βασιλίσσης, η οποία είχε αρχίσει να φυτεύεται. ΤοΆλσος της Νέας Φιλαδελφείας, που δενδροφυτεύτηκε για πρώτη φορά το έτος 1914, είναι ότι σήμερα έχει απομείνει από κείνη την προσπάθεια. Η δε Πειραϊκή χερσόνησος και μεγάλο μέρος της παραλιακής ζώνης της Αττικής (από το ύψος του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας έως τη Βουλιαγμένη), εμβαδού 15.000 στρεμμάτων περίπου, είχε κηρυχθεί ως αναδασωτέα για τη δημιουργία πράσινου μετώπου προς τη θάλασσα.

     Εντός του αστικού ιστού, πέρα από τη δενδροφύτευση των λόφων της πόλης (του Λυκαβηττού, του Στρέφη, της Καστέλας, του Φιλοπάππου, της Πνύκας, του Κολωνού κ.ά.), που είχαν κηρυχθεί ως αναδασωτέοι, προγραμματίστηκε και η φύτευση επιλεγμένων εκτάσεων, οι οποίες, επίσης κηρύχθηκαν ως αναδασωτέες, για τη δημιουργία πράσινων οάσεων στην πόλη (αναφέρεται, π.χ., έκταση εμβαδού 46 στρεμμάτων στα Πετράλωνα, έκταση εμβαδού 20 στρεμμάτων στο Παλαιό Φάληρο, έκταση εμβαδού 15 στρεμμάτων στο Θησείο κ.ά.) Σε αυτά συνυπολογιζόταν και οι κήποι της πόλης (της Ομόνοιας, της Ελευθερίας, του Θησείου κ.ά. –σημειώνεται ότι τότε οι πλατείες είχαν τη μορφή κήπων!), καθώς και ο μέγας Βασιλικός (ακόμη) κήπος. Κήποι τότε ήταν και οι αυλές των σπιτιών, που αποτελούσαν μια άλλην ιδιαίτερη μορφή πρασίνου, η οποία, πολύ υπολογιζόταν από τους διαμορφωτές του πρασίνου της Αθήνας. Το δε πράσινο των ρεμάτων του λεκανοπεδίου (του Κηφισού, του Ιλισού, του Ηριδανού, του Ποδονίφτη κ.ά.), θα συμπλήρωνε το υπάρχον ή το προγραμματισμένο να δημιουργηθεί (η διατήρηση των ρεμάτων ήταν προϋπόθεση στον προγραμματισμό που γινόταν, καθώς αυτά είχαν ρόλο σημαντικό/λειτουργικό στο οικοσύστημα της πόλης). Σημειώνουμε ότι το πράσινο των ρεμάτων, ήταν αξιόλογο και ιδιαίτερα σημαντικό. Η μαρτυρία του δασκάλου Αντωνίου Αντωνάκου, που αναφέρεται στο έτος 1927, είναι χαρακτηριστική: «…μιλήσαμε (με τους μαθητές) για το δάσος κάτω από τα πυκνά πεύκα και τα ψηλά πλατάνια του δάσους στο ρέμα της Χελιδονούς…» (Αντωνάκου Αντ., «Δυόμισι χρόνια δάσκαλος στο Μαρούσι», εκδοτικός οίκος «Αθήνα» Α. Ι. Ράλλη, Αθήνα 1929, σελ. 15).  Προγραμματίστηκε επίσης η δημιουργία πυκνών και σκιερών δενδροστοιχιών σε όλους τους αθηναϊκούς δρόμους –η επιδίωξη ήταν στις λεωφόρους να είναι διπλές (σε δύο παράλληλες σειρές). Τέλος, η προστασία του πράσινου των ορεινών όγκων του λεκανοπεδίου, είχε τεθεί σε πρώτη προτεραιότητα, ενώ υπήρχε και προγραμματισμός αναδάσωσης των γυμνότερων από αυτούς (του Υμηττού και του Ποικίλου όρους).

     Με όλα τα παραπάνω, οι οραματιστές του πρασίνου των Αθηνών απέβλεπαν –εκτός των άλλων ωφελειών– στη βελτίωση του κλίματος της πόλης, δημιουργώντας διαδρόμους καθαρού, δροσερού αέρα προς το εσωτερικό της. Ενός αέρα που θα διέρχονταν από το περιαστικό πράσινό της και στη συνέχεια θα διοχετεύονταν προς αυτήν διά των ρεμάτων της και των διόδων πρασίνου που θα συγκροτούνταν (των κατάφυτων δρόμων, των αλσών και των πάρκων – κήπων του αστικού ιστού), αναζωογονώντας την και ανανεώνοντάς την. Η επιδίωξη ήταν να υπάρχει διασύνδεση όλων των μορφών πρασίνου της πόλης. Απέβλεπαν, επίσης, στο να κάμουν αισθητικά ομορφότερη την πρωτεύουσα, της οποίας ο χαρακτήρας του νεοκλασικού που της προσδόθηκε, απαιτούσε τη παρουσία του λιτού αττικού πρασίνου, που της έλειπε. Για να συνειδητοποιήσουμε πόσο μεγάλη ήταν η προσπάθεια που ξεκίνησε, αρκεί ν’ αναλογιστούμε ότι καμία άλλη ευρωπαϊκή πόλη, ακόμη και της Μεσευρώπης, δε θα είχε το μέγεθος των αλσών-πάρκων που προγραμματιζόταν, ούτε τη χωροταξική οργάνωση του σχεδιαζόμενου αθηναϊκού πρασίνου.

     Όλα όμως κείνα τα ωραία, έμειναν δυστυχώς όνειρα, αφού στην πράξη, μόνο κατά μικρό μέρος τους υλοποιήθηκαν. Η οικτρή πραγματικότητα απόδιωξε τις ωραίες σκέψεις και προσγείωσε τους δημιουργούς που επεδίωκαν να φτάσουν στο όνειρο. Πέρα από τη δάσωση των λόφων της πρωτεύουσας, όλος ο υπόλοιπος σχεδιασμός αναιρέθηκε-ανατράπηκε. Το μέγα άλσος των Αθηνών, είναι σήμερα τσιμέντο και άσφαλτος –μόνον το Άλσος Συγγρού στα Ιλίσια και το Άλσος Παγκρατίου, έμειναν για να μας το θυμίζουν, ενώ οι αρχικά αναδασωθείσες εκτάσεις του μέγα άλσους στις παρυφές του Υμηττού, διατέθηκαν για τη δημιουργία της Πανεπιστημιούπολης και της Πολυτεχνιούπολης στου Ζωγράφου, καθώς και για οικιστική αξιοποίηση. Από το βόρειο άλσος των Αθηνών, σήμερα απέμεινε ως έκταση πρασίνου μόνον το Άλσος της Νέας Φιλαδελφείας, ενώ ο Ελαιώνας δεν υπάρχει πια. Η Πειραïκή χερσόνησος έπαψε να υφίσταται ως αναδασωτέα, όπως και η παραλιακή ζώνη της Αττικής –οι χρήσεις που αναπτύχθηκαν εκεί, είναι δηλωτικές του προορισμού τους. Οι αναδασωτέες εκτάσεις εντός του αστικού ιστού «φυτεύτηκαν» με πολυκατοικίες (sic), οι δε πλατείες της πόλης (όσες δεν άλλαξαν χρήση…), που παλαιά είχαν τη μορφή κήπων, έγιναν πλατείες με την κυριολεκτική τους σημασία! –δηλαδή πλακοστρωμένες γυμνές κι ανοίκειες εκτάσεις, κάτι σαν «έρημοι» [δέστε την πλατεία Ομονοίας, δέστε την πλατεία Εθνικής Αντίστασης (Κοτζιά τη λέγουν, από το όνομα του καταστροφέα της!) κ.ά.] Μα και οι χώροι πρασίνου που δημιουργήθηκαν στον αστικό ιστό, γνωρίζουν την απαξίωση, την υποβάθμιση και την καταστροφή (το πάρκο Ελευθερίας κατατρώγεται από το Μέγαρο Μουσικής, μεγάλο μέρος από το πάρκο Ριζάρη έγινε σταθμός του Μετρό κ.ά.) Τα ποτάμια, δε, των Αθηνών, που αποτελούσαν τους «αεραγωγούς» της πόλης, τα εξαφάνισε ο νεοέλληνας, καλύπτοντάς τα με τα έργα του πολιτισμού του (είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κηφισός και ο Ιλισός, θεωρούνται επίσημα υπόνομοι!)

     Πώς το κακό έγινε; Γιατί το όνειρο εσβήσθη;

     Η ανατροπή επήλθε με τον ερχομό των 125.000 Μικρασιατών προσφύγων στην περιοχή της περιφέρειας πρωτευούσης, μετά τον ξεριζωμό του ’22. Αυτοί, κατά κύριο λόγο εγκαταστάθηκαν σε δασικά, αναδασωτέα και χορτολιβαδικά εδάφη, ανατρέποντας τον υφιστάμενο αναδασωτικό σχεδιασμό. Οι προσφυγικοί συνοικισμοί της Καισαριανής, του Βύρωνα, της Νέας Σμύρνης, της Νέας Ιωνίας, της Νέας Φιλαδέλφειας, της Νίκαιας, της Καστέλας κ.ά., δημιουργήθηκαν σε αναδασωτέες εκτάσεις. Ενώ, αντίστοιχα εδάφη στα προάστια, διατέθηκαν για τη γεωργική αποκατάσταση των προσφύγων (τα οποία εδάφη, στη συνέχεια μετατράπηκαν σε οικόπεδα –βλέπε τις περιπτώσεις της Βάρης, της Βούλας κ.ά.) Πού έγνοια, συνεπώς, για τη διαφύλαξη των δασικών εδαφών προκειμένου ν’ αναδασωθούν; Πού μυαλό για τη δημιουργία του μέγα άλσους ή του βορείου άλσους των Αθηνών; Πού λόγος για την προστασία των ρεμάτων του λεκανοπεδίου; Τα εδάφη αυτά διατέθηκαν, χωρίς πολύ σκέψη, για την εξυπηρέτηση των εξαθλιωμένων και απονενοημένων συμπατριωτών μας, οι οποίοι γύρεψαν στη μητέρα Ελλάδα τη σωτηρία. Όμως, μήπως όλα τούτα γίνηκαν βιαστικά και λαθεμένα; Μήπως η καταστροφή ήταν αναίτια; Ή μήπως έγιναν εσκεμμένα εξυπηρετώντας συμφέροντα; Δε θα μπορούσε άραγε ν’ αποφευχθεί η απώλεια των τόσο σημαντικών αυτών εδαφών, αν υπήρχε πρόβλεψη εγκατάστασης των προσφυγών σε άλλα εδάφη, εκτός της Αττικής, που ήταν διαθέσιμα για την αποκατάστασή τους, πιο πρόσφορα και κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο σκοπό; Γιατί τόσος μεγάλος αριθμός προσφύγων στην πυκνοκατοικημένη –ήδη, από τότε– περιοχή του λεκανοπεδίου της Αττικής; Πολλοί διέκριναν λόγο στη σπουδή που επιδείχθηκε. Για παράδειγμα, ο Γάλλος Guy Burgel, καθηγητής της αστικής γεωγραφίας στο πανεπιστήμιο Paris X–Nanterre, μίλησε για τακτική του Βενιζέλου, προκειμένου ν’ αποτελέσουν οι πρόσφυγες τους πραιτοριανούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας (βλέπε σχετικά: Guy Burgel, «Αθήνα, η ανάπτυξη μιας μεσογειακής πρωτεύουσας», εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα 1978).

     Στα χρόνια που ακολούθησαν, η πορεία ήταν τραγική για την αττική φύση και για την πόλη των Αθηνών. Οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί δημιούργησαν συνοικισμούς σε δασικά κι αναδασωτέα εδάφη (βλέπε τις περιπτώσεις του Παπάγου, της Αργυρούπολης, της Γλυφάδας κ.ά.) Κηπουπόλεις, δε,  αναπτύχθηκαν στις λιγοστές δασικές εκτάσεις του λεκανοπεδίου (στο μεγαλύτερο μέρος του Ψυχικού, στον «αναδασωτέο» Χολαργό, στην Εκάλη, στη Νέα Κηφισιά κ.ά.) Ενώ, αυθαιρεσιούχοι εγκαταστάθηκαν σε δασικά, αναδασωτέα και χορτολιβαδικά εδάφη, με το κράτος θεατή και –στο τέλος– επικυρωτή της παρανομίας (η Λαμπρινή, λ.χ., ήταν συνοικισμός αυθαιρέτων). Λόφοι ή βουνά εξαφανίστηκαν (ο λόφος της Σικελίας εχάθη, τα Τουρκοβούνια –κατά ένα μέρος τους– οικοδομήθηκαν κ.ά.) και ρέματα χάθηκαν (ο Κηφισός, ο Ιλισός, ο Ηριδανός κ.ά., δεν υπάρχουν πια). Το δε κράτος, σχεδίαζε κάθε φορά την πόλη, σε βάρος του πρασίνου –το Μαρούσι, η Αγία Παρασκευή, το Χαλάνδρι, το Νέο Ψυχικό κ.ά., ήταν συνοικισμοί που κατά το μεγαλύτερο μέρος τους δημιουργήθηκαν επί δασικών εδαφών. Παράλληλα, το περιαστικό πράσινο της πρωτεύουσας, όλο και λιγόστευε (το Αιγάλεω άρχισε να χάνει τα άλλοτε θαλερά δάση του, ο Κορυδαλλός επίσης, οι υπώρειες της Πεντέλης σταδιακά οικοδομούνταν, ο Υμηττός αποψιλώνονταν κ.ά.) Ενώ ο τραγικός Ελαιώνας, εξαφανίστηκε κάτω από το μπετόν και τις πολυποίκιλες χρήσεις που αναπτύχθηκαν εκεί. Υπολογίζεται, ότι κατά την περίοδο 1900-1926, λόγω της άκρατης οικοδομικής δραστηριότητας που αναπτύχθηκε στην Αττική, με τη δημιουργία προσφυγικών ή μη οικισμών, το πράσινό της μειώθηκε από 75% σε 37%! (Τούντα, 1998). Η Αθήνα έτσι, σταδιακά μετέπιπτε στην αθλιότητά της, την οποία εμείς, ως μοιραίοι καλούμαστε να υποστούμε.

     Ο Δασολόγος Αναστασίου Στεφάνου, αναφέρει την εξής περίπτωση, χαρακτηριστική του τρόπου που αντιμετωπιζόταν το πράσινο κατά το Μεσοπόλεμο: «Το 1932 εις οικοδομικός συνεταιρισμός, αποτελούμενος από συνταξιούχους ανωτέρους αξιωματικούς, ναυάρχους, δημοσίους υπαλλήλους και πρώην υπουργούς, ηγόρασεν παρά του ΟΔΕΠ έκτασιν εις θέσιν Άγιος Ιωάννης Καρέας μεγέθους 422 στρεμμάτων… (…) Την έκτασιν αυτήν κατέλαβε αμέσως δυναμικά, περιέφραξε και διένειμε ανά 10 στρέμματα εις έκαστον συνέταιρον. (…) Η εν λόγω έκτασις είχε κηρυχθεί αναδασωτέα, διά του β. Διατάγματος της 22ας Ιουλίου 1917 και είχεν αναδασωθεί διά φυτών πεύκης και κυπαρίσσου. Τα φυτά επί της εκτάσεως είχον μέσην ηλικίαν 10 ετών και μέσον ύψος 3-5 μέτρων. (…) Η δασική υπηρεσία εις την ανωτέρω περίπτωσιν του Καρέως, προέβη εις το ένδικον μέσον της διοικητικής αποβολής του συνεταιρισμού, πλην όμως τα επακολουθήσαντα προσωρινά μέτρα εις α τα δικαιώματα του δημοσίου υπεστήριξαν επί τόπου ανώτεροι υπάλληλοι του Υπουργείου Γεωργίας με επικεφαλής τον νομικόν αυτού σύμβουλον και αι επακολουθήσασαι δικαστικαί αποφάσεις απέβησαν κατά του δημοσίου» (Στεφάνου Αν., «Το πράσινον του λεκανοπεδίου Αθηνών», έκδοση Υπουργείου Γεωργίας, Αθήναι 1968, σελ. 14).

     Κατά την περίοδο της Κατοχής, το πράσινο του λεκανοπεδίου και των γύρω βουνών του, υπέστη ανεπανόρθωτη καταστροφή. Το ζήτημα της επιβίωσης των Αθηναίων στα δύσκολα εκείνα χρόνια, ήταν πρωταρχικό και μπροστά στην υπέρτατη τούτη ανάγκη, η αττική φύση δεν υπολογίστηκε. Οι απολήψεις καυσοξύλων από τα δάση της Αττικής, καθώς κι από τα άλση και τα πάρκα της Αθήνας, κατά τους κρύους, σκληρούς κατοχικούς χειμώνες, ήταν μεγάλες και βοήθησαν τους δεινοπαθούντες κατοίκους της πόλης ν’ αντεπεξέλθουν. Τα δε δασικά εδάφη, αποψιλώνονταν και καλλιεργούνταν, μεταπίπτοντας στη συνέχεια σε καθεστώς ιδιότυπης ιδιοποίησης. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας του έτους 1950, κατά την περίοδο της Κατοχής καταστράφηκε το 75% των δασών της Αττικής! Λέγει για την περίοδο εκείνη, πάλι ο Αναστάσιος Στεφάνου: «Τότε δεν έμεινε τίποτε όρθιον. Και αυταί αι ρίζαι των χαμαιζήλων πρίνων του Υμηττού και τα κουκουνάρια των πεύκων και αυτά απετέλεσαν πολύτιμον εμπορεύσιμον υλικόν διά θέρμανσιν, οικιακάς χρήσεις και κίνησιν των γκαζοζέν. Οι δρόμοι, εις μήκος πολλών χιλιομέτρων ήσαν κατάμεστοι από κάρα, σούστες, υποζύγια, καροτσάκια και ζαλίκες, που μετέφεραν εις την πόλιν των Αθηνών το πάσης φύσεως καύσιμον υλικόν» (Στεφάνου Αν., «Το πράσινον του λεκανοπεδίου Αθηνών», έκδοση Υπουργείου Γεωργίας, Αθήναι 1968, σελ. 11).

     Χαρακτηριστική της κατάστασης που επικρατούσε, είναι η αναφορά με ημερομηνία 7-7-1941, του Γενικού Δ/ντή Δασών του Υπουργείου Γεωργίας Αντωνίου Χριστοδουλόπουλου: «Χθες Κυριακήν, μετέβην εις το δημόσιον δάσος Καισαριανής, όπερ ως γνωστόν, είναι εν εκ των ωραιοτέρων ιστορικών τοπίων της αθηναϊκής περιοχής και είναι κατά το μέγα μέρος έργον τεχνητής αναδασώσεως. Πέριξ της ιστορικής μονής Καισαριανής, εκατοντάδες ελαιών, μεγάλης ηλικίας, συνίστων γραφικόν, εν μέσω πεύκων, ελαιώνα, εν ω περί την πλατείαν αυτής αιωνόβιοι πρίνοι και πλάτανοι προσέδιδον ένα ακόμη υποβλητικόν τόνον εις το κάλλος του τοπίου. Εξ όλων τούτων των έργων της φύσεως δεν υφίσταται σήμερον ουδέν. Όλα τα δένδρα ταύτα υλοτομήθησαν υπό των επιδραμόντων κυμάτων των ανέργων διά παντός μέσου και οργάνου. (…) Ολίγαι ακόμη ημέραι και η εξαφάνισις του δάσους της Καισαριανής θα έχει συντελεσθεί πλήρως. Όμοιαι καταστροφαί συντελούνται εις όλα τα πέριξ των Αθηνών δάση, ως του Δαφνίου, Σκαραμαγκά, Χαϊδαρίου, Μαγκουφάνας, Πεντέλης, Πάρνηθος κ.λπ.» Ο ίδιος, το έτος 1952 συνοψίζει για εκείνη την καταστροφή: «Κατά το διάστημα της Κατοχής, εις τας Αθήνας, τον Πειραιά και τα περίχωρα, κατηναλώθησαν 1.200.000.000 οκάδες καυσοξύλων, τα οποία προήλθον από τη θυσίαν 450.000 στρεμμάτων δασών της Αττικής και της Μεγαρίδος, ήτοι τα 68% της όλης εκτάσεως και ούτω επετεύχθη η επιβίωσις, όσον εξαρτάται τουλάχιστον από την καύσιμον ύλην, του εξ ενός και ημίσεως εκατομμυρίου, πληθυσμού των» (Χριστοδουλόπουλου Αντ., «Η δυνατότης αυξήσεως της δασικής παραγωγής και η επίδρασις αυτής επί του εθνικού εισοδήματος», περιοδ. «Το δάσος», τεύχος 18ο, α΄ τρίμηνο 1952, σελ. 9).

     Κατά την περίοδο της Κατοχής, καθοριστικό ρόλο στην «εξαφάνιση» του πράσινου από το λεκανοπέδιο της Αττικής, έπαιξε και ο –ορισμένος από τους κατακτητές– Ιταλός (λοχαγός) δασάρχης Αττικής, Γκιουζέππε  Μελόκι. Με τις ευλογίες του ή με την προτροπή του, δασικά εδάφη στην Αττική αποψιλώθηκαν κι αποδόθηκαν σε άλλες χρήσεις («αξιοποιούμενα» ως οικόπεδα ή χωράφια), τα οποία στη συνέχεια, στα πλαίσια του μαυραγοριτισμού που επικρατούσε, αποτέλεσαν προϊόν συναλλαγής και κερδοσκοπίας, ενώ και τεράστιες ποσότητες αττικής ξυλείας εξήχθησαν προς τη Γερμανία και την Ιταλία, για την κάλυψη άμεσων αναγκών τους. Από το ελληνικό κράτος ζητήθηκε να εκδοθεί ο Μελόκι για να δικαστεί από ελληνικό δικαστήριο, κάτι που δεν έγινε. Εάν τούτο συνέβαινε, ο Μελόκι θα ήταν ο πρώτος στα παγκόσμια χρονικά, που θα δικάζονταν για εγκλήματα κατά της φύσης, και δη της ελληνικής (αττικής).

     Κάτι επίσης που ίσχυε σε σχέση με το πράσινο του λεκανοπεδίου, το οποίο –δυστυχώς– λίγο υπολογίστηκε, ήταν το γεγονός ότι τα δασικά εδάφη ολόκληρου του λεκανοπεδίου και μεγάλο μέρος των γύρω ορεινών του όγκων, προστατεύονταν ως αναδασωτέα από το έτος 1934 με την αριθ. 108424/13-9-1934 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας –η απόφαση αυτή εξακολουθεί να ισχύει, όμως το πράσινο του λεκανοπεδίου συνεχώς λιγοστεύει! Η συνολική προστατευόμενη ως αναδασωτέα περιοχή, ανέρχεται σε 154.000 στρέμματα. Διάφορες όμως χρήσεις αναπτύχθηκαν στα συγκεκριμένα αναδασωτέα εδάφη, χρήσεις που άλλαξαν τον προορισμό τους κι εξαφάνισαν κάθε δυνατότητα για τη δημιουργία πρασίνου σε αυτά.

     Ήλθαν κατόπιν οι καιροί της ανοικοδόμησης (λόγω του πολέμου), της αντιπαροχής, της «αξιοποίησης», της κακοποίησης και της σάρωσης. Η προστασία του υπάρχοντος πρασίνου ή η δημιουργία νέου στο λεκανοπέδιο, αποτέλεσε ουτοπία –μιαν άσκοπη πολυτέλεια!–, αφού τα δασικά εδάφη επιζητούνταν μετ’ επιτάσεως για οικοπεδοποίηση. Τότε, στις δεκαετίες του ’50 και του ’60, και στην πρώτη τετραετία του ’70, επανεμφανίστηκαν οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί, οι οποίοι, χωρίς αιδώ, σκέπασαν την αττική γη με το τσιμέντο τους, ακόμη και στις ανέλπιστες για οικοπεδοποίηση γωνιές της. Το δε κράτος, πολύ λίγο υπολόγισε το λιγοστό πράσινο που απέμεινε στο λεκανοπέδιο, παραδίδοντάς το στους αιχμηρούς όνυχες των εργολάβων, ενώ, κατά τον πολεοδομικό σχεδιασμό που υλοποιούνταν, η πρόβλεψη για πράσινο ήταν εξαιρετικά μικρή έως ανύπαρκτη. Δεν υπήρχε πολιτική, δεν υπήρχε όραμα, υπήρχαν συμφέροντα και κερδοσκοπία. Έτσι κατορθώθηκε −αλί−, από τα χρόνια του Μεσοπολέμου μέχρι σήμερα, να έχουν προστεθούν στην κατακαημένη Αθήνα μόνον 1.500 στρέμματα πρασίνου, που αποτελούν τη μισή σχεδόν έκταση από αυτή που μας παρέδωσαν οι οραματιστές, οι πρωτοπόροι του πρασίνου, οι άξιοι κείνοι δημιουργοί, σε μόλις δύο δεκαετίες! Ταυτόχρονα όμως, χάθηκαν σημαντικότατες εκτάσεις πρασίνου (κοινόχρηστες και ιδιωτικές), οι οποίες γίνηκαν θυσία στο βωμό της οικοδόμησης και της αξιοποίησης. ενώ θα μπορούσαν να δεσμευτούν για ν’ αποτελέσουν την ελπίδα της πόλης (η Καλλιθέα έχασε σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος των πολλών πλατειών που αρχικά είχε, οι κηπουπόλεις των Αθηνών αντικατέστησαν το πράσινό τους με τσιμέντο, ενώ δάση, όπως το κτήμα Καραπάνου στη Γλυφάδα ή το μέγα δάσος του Υμηττού –το οποίο στο πρώτο σχέδιο πόλης της Ηλιούπολης ήταν αποτυπωμένο–, οικοπεδοποιήθηκαν και εντάχθηκαν σε σχέδιο πόλης –ως Τράχωνες και Άνω Ηλιούπολη, αντίστοιχα).

     Το κακό των χρόνων της καταστροφής, γίνεται φανερό στ’ αναφερόμενα στην παρακάτω επιστολή-διαμαρτυρία του Εξωραϊστικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Άνω Χολαργού, με ημερομηνία 1-3-1974, προς τη χουντική κυβέρνηση, όταν αυτή με διάταγμα, απέδωσε μεγάλο μέρος αναδασωτέας έκτασης που εκτεινόταν από το Γουδή μέχρι τον Δημόκριτο, και αποτελούσε εναπομείναν τμήμα του μέγα άλσους των Αθηνών, στον οικοδομικό συνεταιρισμό αξιωματικών με την επωνυμία ΑΟΟΑ, για να δομηθεί!!! Σημειωνόταν τότε: «Οι κάτοικοι της περιοχής Άνω Χολαργού, μέλη του ημετέρου συλλόγου, ζητούν την προστασίαν του πρασίνου του Υμηττού, διά της διατηρήσεως του επί των δυτικών υπωρειών του βουνού, εις την ενδοχώραν του Χολαργού, υφισταμένου πευκοδάσους, πνεύμονος ολοκλήρου του λεκανοπεδίου των Αθηνών, του οποίου επίκειται η οικοπεδοποίησις, κατόπιν της δημοσιεύσεως του αριθ. 303/1974 Ν.Δ. Σας λέγουμε ότι δεν πρόκειται περί ακαλύπτου αναδασωτέας περιοχής, αλλά περί του από 55ετίας περίπου πευκοφυτεμένου πρανούς του Υμηττού, η καταστροφή του οποίου, διά της ανεγέρσεως κατοικιών, σημαίνει αποκοπήν του πνεύμονος διά τε τον Χολαργόν, αλλά δι’ αυτήν ταύτην την πόλιν των Αθηνών…»

     Σήμερα, το πράσινο της Αθήνας γνωρίζει μια νέου τύπου απαξίωση. Εδάφη του λεκανοπεδίου οπού αυτό θα μπορούσε να δημιουργηθεί, διατίθενται για άλλες χρήσεις, «αξιοποιούμενα» (βλέπε την περίπτωση της δημιουργίας αμαξοστασίου του Μετρό στα Σεπόλια, σε έκταση 169 στρεμμάτων, που διεκδικούνταν επί χρόνια από τους κατοίκους της φτωχότατης σε πράσινο συνοικίας των Σεπολίων για τη δημιουργία πάρκου-άλσους, ή της περίπτωσης της έκτασης Θων στους Αμπελοκήπους, επί της οποίας κατασκευάστηκε κτίριο γραφείων, παρά το γεγονός ότι προοριζόταν για αστικό πράσινο), ενώ και το υπάρχον πράσινο καταστρέφεται, για να υπάρξει «αξιοποίηση» των εδαφών που καταλαμβάνει (βλέπε την περίπτωση απόδοσης σημαντικού μέρους τουΠάρκου Ελευθερίας στο Μέγαρο Μουσικής, βλέπε τις περιπτώσεις καταστροφής πάρκων και αλσών της πόλης για να δημιουργηθούν σταθμοί του Μετρό, αθλητικοί χώροι, δημόσια ή δημοτικά κτίρια κ.ά.) Οι δε προορισμένοι ως χώροι πράσινου στον αστικό ιστό, και θεσμοθετημένοι για το σκοπό αυτό, όχι μόνο δεν φυτεύονται, αλλά αποδίδονται σε έτερες (εχθρικές προς το πράσινο!) χρήσεις. Το πάρκο Γουδή για παράδειγμα, που από το έτος 1977 είναι θεσμοθετημένο ως χώρος πρασίνου, σε έκταση εμβαδού 965 στρεμμάτων, ουδέποτε δημιουργήθηκε (μόνον σε «ασκήσεις επί χάρτου» το βλέπουμε) και σήμερα –σταδιακά και μεθοδικά– αποδίδεται η έκτασή του σε διάφορες χρήσεις (εκεί δημιουργήθηκε το γήπεδο μπάντμιγκτον, που ξεκίνησε ως λυόμενη-προσωρινή κατασκευή για τους ολυμπιακούς αγώνες και σήμερα λειτουργεί ως μόνιμος χώρος καλλιτεχνικών εκδηλώσεων). Ενώ, το περίφημο πάρκο στο Ελληνικό (στο χώρο του πρώην αεροδρομίου), σε έκταση περίπου 4.000 στρεμμάτων, προορίζεται για οικοδόμηση (έγραφα προφητικά, ήδη από το 2007 ότι, η τύχη του προορισμένου πάρκου εκεί με ανησυχεί –πολύ φοβούμαι ότι εάν ποτέ δημιουργηθεί, θ’ αποτελέσει χώρο πολλαπλών κι ετερόκλητων χρήσεων, οπού το πράσινο θα υστερεί, συνοδεύοντας τις αλλότριες χρήσεις που θα κυριαρχούν και θα επιβάλλονται).

     Έτσι καταλήξαμε, η Αθήνα να είναι η φτωχότερη πρωτεύουσα της Ευρώπης –και μία από τις φτωχότερες πόλεις του προηγμένου κόσμου– σε αστικό πράσινο (σήμερα αναλογούν περίπου 2 τ.μ. πρασίνου σε κάθε κάτοικό της!), τη στιγμή που θα μπορούσε να ήταν πρότυπο πόλης στον τομέα αυτόν. Οι δυνατότητες, οι προϋποθέσεις και οι προοπτικές υπήρχαν. Θέληση δεν υπήρχε, όραμα για την πόλη, γι’ αυτό και φτάσαμε στο έσχατο.

     Δε φαίνεται όμως να συνειδητοποιήθηκε η αθλιότητά μας. Συνεχίζουμε, ως μοιραίοι, να καταστρέφουμε το πράσινο που απέμεινε και στεκόμαστε ξένοι και παγεροί στη δημιουργία!..

 Αντώνης Β. Καπετάνιος -Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος

* Το άρθρο «Η Αθήνα, πράσινη πόλη;» δημοσιεύθηκε στο www.asda.gr/elxoroi το 2009

Διεθνής αναγνώριση για τον ΠΕΣΥΔΑΠ

Η πρότασή του ΠΕΣΥΔΑΠ αξιολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως η 7η καλύτερη για την προγραμματική περίοδο 2007 – 2013.Το καινοτόμο έργο που σχεδίασε ο ΠΕΣΥΔΑΠ, με τίτλο «Βαλκανική Δικτύωση για την ενδυνάμωση και ενεργό συμμετοχή των πολιτών στη προστασία του περιβάλλοντος», κατέγραψε μια σημαντική επιτυχία για τα δεδομένα της Αυτοδιοίκησης. 

Το έργο εντάχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες 2007 – 2013» και αξιολογήθηκε από την αρμόδια επιτροπή ως η 7η καλύτερη πρόταση προς χρηματοδότηση, αποσπώντας θετικά σχόλια από παράγοντες της ΕΕ και του Υπουργείου Εσωτερικών.
 Στόχος του έργου είναι η ίδρυση ενός αυτοδιοικητικού δικτύου διαβαλκανικής εμβέλειας για την προστασία του περιβάλλοντος.
Το έργο έχει σχεδιασθεί με γνώμονα την αξιολόγηση περιβαλλοντικών πρακτικών ανά αυτοδιοικητικό φορέα, τον εντοπισμό καλών πρακτικών, την παρουσίαση των αποτελεσμάτων και την δημιουργία περιβαλλοντικών εφαρμογών προϊόντος συνθέσεων.
Κυρίαρχος πυλώνας υλοποίησης είναι ο συμμετοχικός σχεδιασμός, καθώς οι πολίτες μέσω μιας εξωστρεφούς πλατφόρμας συνεργασίας, που θα στηρίζεται στην κινητικότητα σε βαλκανικό έδαφος και στην ηλεκτρονική διαδραστικότητα θα μπορούν να ενημερώνονται και να εκφράζουν τις απόψεις τους σχετικά με τις προτεραιότητες και τις πολιτικές που θα πρέπει να υλοποιηθούν.
Κατόπιν συστηματικών επαφών του Περιβαλλοντικού Συνδέσμου Δήμων Αθήνας – Πειραιά (ΠΕΣΥΔΑΠ), την πρόκληση υλοποίησης του καινοτόμου εγχειρήματος ανέλαβαν να ακολουθήσουν οι παρακάτω αυτοδιοικητικοί φορείς: ως Leader ο ΠΕΣΥΔΑΠ, ο Δήμος της Σόφιας (Βουλγαρία), ο Δήμος των Τιράνων (Αλβανία), ο Δήμος του Νόβι Σαν (Σερβία), ο Δήμος του Νις (Σερβία), ο Δήμος της Ριέκα (Κροατία), ο Δήμος του Ανατολικού Σαράγεβο και ο Δήμος της Μπιελινα (Βοσνία Ερζεγοβίνη),
Αμέσως μετά την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης τόνισε ότι: «Είμαστε ενθουσιασμένοι που ένας καινοτόμος σχεδιασμός μας για βιώσιμη ανάπτυξη με περιβαλλοντικούς όρους μέσω διεθνών συνεργασιών, αναγνωρίζεται και προωθείται μέσα από το αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν ήταν καθόλου εύκολος ο συντονισμός 8 διεθνών φορέων, ούτε η κατάληξη σε ένα κοινό περιβαλλοντικό πλαίσιο συνεργασίας με βάση την αρχή του consensus, που διακατέχει το σκεπτικό των διεθνών αποφάσεων. Ωστόσο, οι κόποι μιας διαρκούς και σύνθετης προσπάθειας επιβραβεύθηκαν με τον καλύτερο τρόπο. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Δημάρχους των Δήμων μελών μας για την υποστήριξη τους. Η πρόκληση τώρα ξεκινά».
Εκδήλωση
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του έργου, ο ΠΕΣΥΔΑΠ προγραμματίζει την Δευτέρα 17.02.2014 και ώρα 18:00 τοπική εκδήλωση, που θα διεξαχθεί στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Κορυδαλλού (Γρ. Λαμπράκη 240 & Νικηφορίδη) με στόχο την διάχυση των σκοπών του στην κοινωνία των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, θα συζητηθούν οι περιβαλλοντικές προτεραιότητες που πρέπει να αναληφθούν σε τοπικό επίπεδο και που αξίζουν στη συνέχεια να προωθηθούν σε διεθνές επίπεδο, ενώ θα πραγματοποιηθεί γνωριμία με τα περιβαλλοντικά προβλήματα των εταίρων.

Διευκολύνσεις για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που εντάσσονται στο νέο καθεστώς αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης

Περαιτέρω διευκολύνσεις για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που εντάσσονται στο νέο καθεστώς αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης (ν. 4178/13) προωθεί ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Σταύρος Καλαφάτης....

 Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο οι νέες διευκολύνσεις αφορούν κυρίως, τρίτεκνους και πολύτεκνους. Ειδικότερα, όσον αφορά τρίτεκνους και πολύτεκνους, θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να εκπίπτουν έως και 80% των προβλεπόμενων προστίμων για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, προσκομίζοντας είτε το εκκαθαριστικό της εφορίας είτε πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.

Έτσι, οι πολύτεκνοι θα έχουν έκπτωση 80% για την κύρια και 50% για τη δευτερεύουσα κατοικία. Οι τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ή οικογενειακό έως 40.000 θα έχουν έκπτωση 70% για την κύρια κατοικία.

 Με τη δεύτερη ευκαιρία που παρέχει το ΥΠΕΚΑ δίνεται οριστική λύση σε όσους είχαν ενταχθεί στο νόμο 3843/2010 για την τακτοποίηση ημιυπαιθρίων «νόμος Μπιρμπίλη» και δεν είχαν αποπληρώσει τα σχετικά πρόστιμα.

 Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σε όσους έχουν ενταχθεί στο «νόμο Παπακωνσταντίνου» για την τακτοποίηση αυθαιρέτων (ν. 4014/11) και έχουν πληρώσει μόνο τα προβλεπόμενα παράβολα ή σταμάτησαν να πληρώνουν τα σχετικά πρόστιμα, να ενταχθούν και στο "νόμο Καλαφάτη" μέχρι τις 6 του ερχόμενου Φεβρουαρίου με συμψηφισμό των ποσών που έχουν καταβάλει και όσων προβλέπει ο νέος νόμος.

Τα μυστικά του ελάτου

Κλαδιά - Μετεωρολόγοι
Φανταστείτε για μιά στιγμή ότι στά χέρια σας βρέθηκε μιά φωτογραφία τραβηγμένη  σ' ένα παλιό δάσος με έλατα. Σ'αυτήν βλέπετε ίσιους κορμούς δέντρων, από τους οποίους όμως ξεπετιούνται, προς όλες τις κατευθύνσεις, λεπτά, ξερά κλαδιά που μοιά-ζουν με μακριές βέργες. Απ' αυτά τα κλαδιά, που έζησαν τη ζωή τους, μπορείτε να καθορίσετε τι καιρός  ήταν όταν τραβήχτηκε η φωτογραφία.

Άν ήταν βροχερός ή στεγνός ο καιρός. Τα μακριά, νεκρά κλαδιά του έλατου είναι πολύ ευκίνητα. Αλλάζουν θέση ανάλογα με την υγρασία που υπάρχειστην ατμόσφαιρα. Όταν ο καιρός είναι υγρός τα κλαδιά του έλατου παίρνουν  θέση οριζόντια ή ακόμα λυγίζουν ελαφρά προς τα επάνω σαν σπαθιά.  Όταν έχει αρκετό καιρό να βρέξει τότε τα κλαριά του έλατου παίρνουν μιά κλίση προς τα κάτω, οι άκρες τους χαμηλώνουν και ελαφρά συστρέφονται.  Όταν έχουμε συνεχή και μεγάλη ξηρασία τότε  τα κλαριά του έλατου πέφτουν και αγγίζουν σχεδόν στό μητρικό κορμό. Φτάνει να πέσει μιά καλή βροχή και τα κλαριά του έλατου αμέσως σηκώνονται και ισιώνουν.
Η προπέλα, ο έλικας του δάσους
Πολλοί ξέρουν τους φτερωτούς σπόρους του έλατου. Ο ίδιος ο σπόρος είναι μικρούτσικος. Μόλις λίγο πιό μεγάλος από το σπειρί του σταριού. Πάνω όμως σ' αυτόν το σπόρο είναι προσκολλημένο ένα λεπτό φτεράκι σε ωοειδές σχήμα μακρύ με νυχάκι. Οι σπόροι του έλατου είναι πραγματικά ιπτάμενα βλήματα. Παρατηρείστε πόσο ενδιαφέρον είναι όταν πέφτουν τα σποράκια αυτά από το δέντρο.

Ξεγλιστρώντας και πέφτοντας από την κουκουνάρα, το σποράκι δέν πέφτει αμέσως στη γη, αλλά αρχίζει να περιστρέφεται. Ο άνεμος αρπάζει αυτή την προπέλα του δάσους και την μεταφέρει παραπέρα. Ο σπόρος μπορεί να πάει πετώντας σε μιά απόσταση δύο με τρεις φορές, περίπου, περισσότερο από όσο είναι το ύψος του δέντρου.

Την περιστροφή του σπόρου των ελάτων μπορείτε να την παρατηρήσετε και στό σπίτι. Βρέστε στό δάσος κουκουνάρες από έλατα και πάρτε τες σπίτι σας.

Μόλις στεγνώσουν οι κουκουνάρες αρχίζουν να πέφτουν απ' αυτές οι σπόροι. Πιό καλά είναι να μαζεύει κανείς τις κουκουνάρες το χειμώνα γιατί σ' αυτή την εποχή έχουν, σίγουρα, σπόρους. Και στη φύση, οι ζωντανές αυτές προπέλες διασκορπίζονται από τα δέντρα ως τα τέλητου χειμώνα.

Όμοια περίπου με τους σπόρους του έλατο» είναι φτιαγμένοι και οι σπόροι τουπεύκου. Μόνο πώς στό έλατο το σποράκι βρίσκεται στό κοίλωμα του πτερυγίου, σαν σε μικροσκοπικό κουταλάκι, ενώ του πεύκου είναι σά να συμπιέζεται από τις πλευρές μικρών λαβίδων.
Οι ζωντανοί απόγονοι
 Άν μπούμε σε πευκώνα ή σε δάσος από σημύδες και συναντήσουμε εκεί νεαράελατά, τότε, κατά κανόνα, αυτά είναι καλοδεμένα, λυγερά και γερά. Στήν κορφή τουςέχουν ένα μακρύ γερό βλαστάρικαι χαμηλά είναι γεμάτα από φουντωτά πλαγιόκλαδα. Διαφορετικά φαίνονται τα νέα έλατα που βρίσκονται κάτω από το πυκνό παραπέτασμα του ελατόδασους. 

Αυτά είναι αδύνατα, καχεκτικά, τα κλαριά τους είναι λεπτά, τα φύλλα τους αραιά και κοντά, έτσι όλοτο δέντρο, στό σύνολο του θυμίζει ομπρέλα. Στο ελατόδασος τα δεντράκια που μεγαλώνουν δεν έχουν αρκετό φως. Γι' αυτά υπάρχει πολύ σκιά. Αυτά, κυριολεκτικά φυτοζωούν και βρίσκονται στάσύνορα μεταξύ ζωής και θανάτου.
Τα νεαρά φυτά άλλων δέντρων κάτω από παρόμοιες συνθήκες σκοταδιού καταστρέφονται γρήγορα. Το έλατο όμως στις συνθήκες αυτές ζει ή για να ακριβολογούμε δεν ζει, αλλά φυτοζωεί. Πραγματικά,αυτά τα δεντράκια, σχεδόν, ούτε ψηλώνουν, ούτε χοντραίνουν ο κορμός και τα κλαράκια τους. Κι αυτό συνεχίζεται για πολλά χρόνια. Παρατηρείς το έλατο που μοιάζει με ομπρέλλα Και ούτε μιά στιγμή δεν περνάει από το μυαλό σου ότι αυτό έχει μιά πολύ σεβαστή ηλικία. Δεντράκια που έχουν ύψος χαμηλότερο από του ανθρώπου και τα κλαράκια τους είναι λίγο πιό χοντρά από ενα δάχτυλο έχουν ηλικία, μεγαλύτερη από μιά δεκαετία.

Άν λογαριάσετε τους χρονιάτικους κύκλους που υπάρχουν στον κορμό ενός τέτοιου δέντρου (και μόνο με ισχυρό φακό μπορεί να δούμε αυτούς τους δακτυλίους) θα μείνουμε έκπληκτοι. Αυτό το μικροκαμωμένο και καχεκτικό έλατο μπορεί να είναι 40, 50 η και 70 ακόμα χρονών. Να πόσα χρόνια αυτά τα δεντράκια παλεύουν για να επιβιώσουν, μέσα στό βαθύ σκοτάδι τουδάσους από έλατα. Καταπληκτική ζωτικότητα!

Οι συνομήλικοι αυτών των μικροκαμωμένων ελάτων, τα έλατα που μεγάλωσαν με ομαλό φωτισμό είναι γερά δέντρα που το ύψος τους φτάνει τα 20 - 25 μέτρα. Ενώ αυτά που μεγάλωσαν στό πυκνό σκοτάδι του ελατόδασους είναι μισερά και μικροκαμωμένα. Είναι ενδιαφέρον  ότι  τα δέντρα όμπρέλες που επέζησαν δέν έχασαν την ικανότητα τους να γίνουν πραγματικά δέντρα. Άν τα δέντρα αυτά απελευθερωθούν από το μητρικό παραπέτασμα τότε είναι δυνατό να αναπτυχθούν και να γίνουν μεγάλα και επιβητικά έλατα.
Το πιό σπουδαίο μπουμπούκι
Το έλατο ανταμώνει την άνοιξηέτσι ακριβώς όπως και τα φυλλωτά μας δέντρα: ανοίγουν τα μάτια του δέντρου (τα μπουμπούκια) και αρχίζουν να αναπτύσσονται τα νεαρά, τρυφερά βλαστάρια. Στην αρχή τα βλαστάρια ξεχωρίζουν πολύ. Έχουν ένα χρώμα φωτεινό πράσινο και είναι πολύ τρυφερά. Αργότερα δεν ξεχωρίζουν καθόλου. Παίρνουν το ίδιο σκούρο χρώμα που έχουν και τα παλιότερα φύλλα του έλατου κι έχουν την ίδια τραχύτητα.
Την άνοιξη πάνω στό έλατο βλέπουμε πλήθος από μπουμπούκια, απ' όπου ανοίγουν και ξεπετιούνται τα νεαρά βλαστάρια. Στά κωνοφόρα όμως δέντραανάμεσα στα μπουμπούκια τους υπάρχει ένα ξεχωριστό, ιδιόμορφο, που είναι και το πιό σπουδαίο. Αυτό βρίσκεται στό υψηλότερο σημείο του δέντρου, στήν κορυφή του κορμού του, ψηλότερα από όλα τα άλλα.

Άν σ' ενα νεαρό έλατο τραυματίσουμε η κόψουμε αυτό το ιδιόμορφο μπουμπούκι τότε το έλατο αυτό θα μείνει σακατεμένο σε όλη του τη ζωή.  Η ανάπτυξη του κεντρικού κορμού του δέντρου θα σταματήσει.

Τα κλαράκια που βρίσκονται στα πλάγια ανασηκώνονται βαθμιαία προς τα επάνω. Μετά από κάμποσο καιρό τα κλαριά αυτά γίνονται υπέρμετρα χοντρά και πολύ κυρτά, σαν σπαθιά. Τέτοια δέντρα, έλατα σακατεμένα, βλέπουμε συχνά κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών. Σ' αυτές τις περιοχές, που είναι κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών, ειδικά τα κουτσουρεύουν τα έλαταγια να μην αναπτυχθούν και γίνουν πολύ ψηλά, και έτσι να επιτελούν καλύτερα το ρόλο τους,  να προστατεύουν τις φυτείες.

Το αποτέλεσμα όμως είναι να μένει στά έλατα αυτά ένα καπέλλο με φυλλαράκια  σ' ένα μακρύ και άδειο κορμό. Λάθος αδικαιολόγητο. Τέτοια είναι στήν πραγματικότητα η ιδιομορφία της ανάπτυξης του έλατου. Ο κορμός του αναπτύσσεται και μεγαλώνει μόνο χάρη στήν αναπτυξη του ματιού (μπουμπουκιού) που βρίσκεται στήν ψηλότερη κορυφή του δέντρου.

Το «αποκεφαλισμένο» δεντράκι δέν αναπτύσσεται, δεν ψηλώνει, δεν γίνεται λυγερό και επιβλητικό έλατο. Συμβαίνει ώστε το ρόλο που παίζει το σπουδαιότερο μπουμπούκι, αυτό που βρίσκεται στήν κορυφή του δέντρου, μετά την αποκοπή του, να  τον αναλαμβάει άλλο μπουμπούκι, που βρίσκεται χαμηλότερα.  Απ' αυτό μπορεί να αναπτυχθεί μία καινούρια κορυφή του δέντρου. Αυτή όμως θα είναι στραβή και κοντή. Ευθυτενές και υψηλό, ένα τέτοιο έλατο, δεν πρόκειται να γίνει.

Β. Petrov, μετάφραση Κ. Λιναρδάτος

Πηγή: Αινίγματα του σύμπαντος, 1976

Παρούσα η Πρωτοβουλία στο κάλεσμα για προστασία του Όρους Αιγάλεω από την παράνομη υλοτομία

Παρούσα η Πρωτοβουλία στο κάλεσμα για προστασία του Όρους Αιγάλεω από την παράνομη υλοτομία

Η Πρωτοβουλία Πολιτών Κορυδαλλού στο πλαίσιο των καταστατικών της σκοπών κατά της απαξίωσης της βιώσιμης ανάπτυξης και του περιβάλλοντος, πραγματοποιεί θεματική πρωτοβουλία για την θωράκιση του περιαστικού πρασίνου της περιοχής.

Συγκεκριμένα, συμμετέχει επιχειρησιακά για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στην προστασία του Όρους Αιγάλεω από την παράνομη υλοτομία, σύμφωνα με τις επιταγές του κανονιστικού πλαισίου, που θέσπισε πρόσφατα ο ΠΕΣΥΔΑΠ. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται η επιχειρησιακή της δράση, η οποία θα διαρκέσει 5 μήνες - περίοδος στην οποία εφαρμόζεται το σχέδιο δράσης, σύμφωνα με σχετική απόφαση του Προέδρου του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρη Γουρδομιχάλη.

Τουριστικό θέρετρο... ο σκουπιδότοπος!

 

Δεν συμβαίνει συχνά, ή μάλλον δεν συμβαίνει καθόλου, αλλά υπάρχουν και οι εξαιρέσεις: ένας χώρος απόθεσης σκουπιδιών να μετατραπεί σε τόπο μοναδικής ομορφιάς μέσα από την ανακύκλωση που κάνει η ίδια η φύση. Είναι η περίπτωση της «Γυάλινης παραλίας» ή αλλιώς Glass Beach στο Fort Bragg της Καλιφόρνια.

Το Fort Bragg βρίσκεται βόρεια του Σαν Φρανσίσκο και είναι ένας τόπος φημισμένος για το φυσικό του πλούτο: πυκνά δάση, εντυπωσιακά βράχια και θέα στον Ειρηνικό Ωκεανό. Δεν υπήρξε όμως πάντοτε τόσο ειδυλλιακό τοπίο… Η περιοχή το 1949 είχε όλα τα παραπάνω, αλλά και ... μία χωματερή.

Από τη δεκαετία του 40’, οι Αμερικανοί, αγνοώντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, χρησιμοποίησαν την περιοχή αυτή σαν σκουπιδότοπο, πετώντας κάθε είδους σκουπίδια από οικιακά απορρίμματα μέχρι μεταχειρισμένα αυτοκίνητα!

Η Καλιφόρνια συνειδητοποίησε πόση ζημιά είχε γίνει από την ανεξέλεγκτη απόρριψη σκουπιδιών τόσο κοντά στον ωκεανό μόλις το 1967, όταν απαγόρευσε την οποιαδήποτε περαιτέρω διάθεση αποβλήτων και έκανε σχέδια για να μετακινήσει την χωματερή σε μια άλλη τοποθεσία, πιο μακριά από την ακτή. Η αρχική χωματερή αφέθηκε όπως ήταν και τα σκουπίδια ξεχάστηκαν κάτω από τα βράχια του Fort Bragg. Αλλά η Μητέρα Φύση είχε το δικό της σχέδιο.

Δεδομένου ότι μεγάλο μέρος των σκουπιδιών ήταν από τα σπίτια της περιοχής ένα τεράστιο κομμάτι ήταν σπασμένα γυάλινα μπουκάλια. Μετά από 30 χρόνια και αφού σφυροκοπήθηκαν από τα κύματα του Ειρηνικού ωκεανού, αυτά τα θραύσματα μετατράπηκαν σε λεία βότσαλα από πολύχρωμο γυαλί που αστράφτουν στον ήλιο και η γυάλινη παραλία πήρε σάρκα και οστά.

Πλέον η Glass Beach έχει καθαριστεί εντελώς και έχει γίνει μέρος του Εθνικού Πάρκου και βρίσκεται ανάμεσα στα πιο διάσημα τουριστικά αξιοθέατα της περιοχής!

Στα σκουπίδια προτιμάμε να δηλητηριάζουμε το υπέδαφος και τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, παρά να προχωρήσουμε στις υπερσύγχρονες και εξαιρετικά ελκυστικές (περιβαλλοντικά και οικονομικά) μεθόδους κομποστοποίησης και καύσης

του Στέλιου Σταυρίδη, 25 Αυγούστου 2010

Εάν οι εκάστοτε αρμόδιοι για το περιβάλλον έκαναν μια λεπτομερή μελέτη για τα ποσά που η παραπαίουσα οικονομία της χώρας χάνει κάθε χρόνο από την περιβαλλοντική μας πολιτική, το αποτέλεσμα θα άφηνε άφωνους τους πάντες ! Τεράστιες είναι και οι ποσότητες ενέργειας που θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε αν δεν ήμασταν τόσο απελπιστικά προσκολλημένοι σε απηρχαιωμένες μεθόδους διαχείρισης των απορριμμάτων.
Αν ταυτόχρονα, δημοσιεύοντο και στοιχεία για τα επίσης τεράστια κονδύλια που θα μπορούσαμε να αντλήσουμε από τη σωστή διαχείριση (των απορριμμάτων), οι κατά καιρούς παρελάσαντες από το αντίστοιχο υπουργείο, θα είχαν ριφθεί στην πυρά, οι δε διαχρονικά ανίκανοι μανδαρίνοι θα είχαν κλωτσηδόν εκδιωχθεί και καμμία μονιμότητα δεν θα μπορούσε να τους διασώσει.

Στα σκουπίδια προτιμάμε να δηλητηριάζουμε το υπέδαφος και τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, παρά να προχωρήσουμε στις υπερσύγχρονες και εξαιρετικά ελκυστικές (περιβαλλοντικά και οικονομικά) μεθόδους κομποστοποίησης και καύσης.

Η συστηματική και ακραία καταστροφή του περιβάλλοντος στην Ελλάδα, είναι ασύλληπτη. Και παρά τις οδηγίες και τα τσουχτερά πρόστιμα της ΕΕ, παρά τον ακτιβισμό – των λίγων δυστυχώς – σοβαρών περιβαλλοντικών οργανώσεων, παρά την ανησυχία αρκετών ευαισθητοποιημένων συμπολιτών μας, η κατάσταση στην Ελλάδα ως προς το περιβάλλον, παραμένει απελπιστική.
Αρχιτέκτονες και συνάμα πρωτεργάτες στην εγκληματική αδιαφορία και σκοπίμως εσφαλμένη πολιτική στη διαχείριση των απορριμμάτων είναι οι συνήθεις ύποπτοι : Τοπικοί άρχοντες και πολιτική ηγεσία, με την αδράνεια του ΤΕΕ (που αντί να παρεμβαίνει δυναμικά ενημερώνοντας σωστά την κοινή γνώμη, αρκείται σε πολιτική ευχολογίων). Όλοι τους, κατά κανόνα αυτοχαρακτηριζόμενοι ως «προοδευτικοί», κρατούν την Ελλάδα δεκαετίες πίσω, αρνούμενοι να ενημερώσουν σωστά τον κόσμο, που έχει τελείως λανθασμένη αντίληψη για το θέμα. Έτσι και σε αυτόν τον τομέα, μικρά και μεγάλα συμφέροντα οργιάζουν στην πλάτη του ανυποψίαστου Έλληνα. Που λόγω προπαγάνδας, τους στρώνει το χαλί με την αντίσταση που (και) οργανωμένα προβάλλει.
Είναι όμως φυσιολογικό, όταν το μυαλό σου είναι επί δεκαετίες εντοιχισμένο σε μπετόν, να αντιμετωπίζεις τα θέματα με την τεχνογνωσία και την «ιδεολογία» της εποχής που το τσιμεντάρισες… Ως εκ τούτου, είναι αδύνατο να καταλάβεις την πρόοδο της τεχνολογίας στην ασύγκριτα καλύτερη αξιοποίηση των απορριμμάτων και κυρίως στην υποπολλαπλάσια επιβάρυνση του περιβάλλοντος, με τη χρήση έξυπνων, αβλαβών και αποτελεσματικών μεθόδων.
Η ανακύκλωση σε πολλές περιοχές της Ελλάδος γίνεται μόνο και μόνο για να μην πληρώνουμε τα πρόστιμα στην ΕΕ ή για να παίρνουν επιδοτήσεις διάφοροι αετονύχηδες. Τόσες και τόσες ανεξάρτητες ελεγκτικές αρχές έχουμε (που κι αυτές λειτουργούν με πολλές ελλείψεις και εμπόδια). Μήπως θα έπρεπε να δημιουργήσουμε και μια για το περιβάλλον ; Τόσοι αξιόλογοι και ανεξάρτητοι συμπολίτες μας θα μπορούσαν να την στελεχώσουν. Πότε θα σταματήσει επιτέλους η Ελλάδα να είναι ουραγός των ουραγών στο περιβάλλον ; Πότε θα γίνουν στη χώρα μας πολύτιμες επενδύσεις, που θα μας δώσουν άφθονο οξυγόνο και θα μας προστατεύσουν από το μονοξείδιο και το διοξείδιο του άνθρακα, τα οξείδια αζώτου και θείου, τις διοξίνες και τόσα άλλα βλαβερά που εκλύονται στην ατμόσφαιρα ή διαποτίζουν τα εδάφη μας ;
Τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας είναι καταλυτικά : Η θερμική επεξεργασία 1.000 τόννων απορριμμάτων την ημέρα, καλύπτει ενεργειακές ανάγκες μιας πόλης 30.000 κατοίκων ! Στον κόσμο όλο λειτουργούν 700 μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων, συνολικής δυναμικότητας 150 εκατ. τόννων. Οι 432 από αυτές λειτουργούν στην καρδιά ευρωπαϊκών πόλεων, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Βιέννη, το Παρίσι (2,5 χλμ. από τον Πύργο του Άϊφελ), την Στοκχόλμη (η πρώτη των πρώτων), το Αμβούργο και τόσες άλλες.
Εμείς, όμως, με πάνω από 1.500 παράνομες χωματερές (κάποτε ήταν 4.500!) και αναρίθμητες άλλες, υποδοχής σκουπιδιών του κάθε ασυνείδητου, παραμένουμε αυτοκράτορες της Ευρώπης στα σκουπίδια. Έμβλημά μας και ντροπή μας οι… ΧΥΤΑ. Στα λάστιχα για παράδειγμα αξιοποιούμε μόλις το 15,4% και είμαστε πανευτυχείς που το ποσοστό σε 2 χρόνια αυξήθηκε από το 9,3%.
Στα σκουπίδια προτιμάμε να δηλητηριάζουμε το υπέδαφος και τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, παρά να προχωρήσουμε στις υπερσύγχρονες και εξαιρετικά ελκυστικές (περιβαλλοντικά και οικονομικά) μεθόδους κομποστοποίησης και καύσης. Θάβουμε οι άθλιοι το 84% των σκουπιδιών μας (2007). Στην Γερμανία, Ολλανδία και Βέλγιο, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 1%, 2% και 4% !!!
Δεκάδες χιλιάδες τόννοι μεταχειρισμένων ελαστικών συσσωρεύονται, ενώ απουσιάζει ένα ρεαλιστικό και σύγχρονο νομικό πλαίσιο για τα απόβλητα εκσκαφών και την απόρριψη ανακυκλώσιμων υλικών. Το παράνομο εμπόριο scrap μετάλλων (ηλεκτρικές συσκευές, συσσωρευτές, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οχήματα) οργιάζει και δηλητηριάζει την υγεία μας.
Εγκληματικά επιβαρύνουμε περαιτέρω με πολλά δισεκατομμύρια ευρώ την καταρρέουσα οικονομία μας, παρόλο που ό,τι πολυτιμότερο έχουμε είναι το φυσικό μας περιβάλλον. Ένα περιβάλλον που έχει γίνει βορά σε απύθμενης αμορφωσιάς, ανύπαρκτης ευαισθησίας, παροιμιώδους βλακείας και προκλητικής ιδιοτέλειας ανθρωπάκια, που έχουν καταφέρει να οργανωθούν σε βάρος της κοινωνίας όλης. Αλλά όταν κάποιοι «σπουδαίοι» δεν σέβονται τα ίδια τους τα παιδιά, θα σεβαστούν το κοινωνικό σύνολο ;

Σύλληψη εκπροσώπων εταιρείας ανακύκλωσης για μόλυνση του περιβάλλοντος

 

Στη σύλληψη εκπροσώπων εταιρείας ανακύκλωσης για μόλυνση και υποβάθμιση του περιβάλλοντος προχώρησε η Αστυνομία, στο Βαθύ Αυλίδας Εύβοιας.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν ο Γενικός Επιθεωρητής και Ειδικοί Επιθεωρητές Περιβάλλοντος από κοινού με στελέχη του Τμήματος Περιβαλλοντικής Προστασίας της Διεύθυνσης Ασφάλειας Αττικής και της Ομάδας Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΟΕΠΤΑ) της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής.

Αναλυτικότερα, όπως ανακοίνωσε η Αστυνομία, στις εγκαταστάσεις της εταιρείας ανακύκλωσης και εντός του περιφραγμένου χώρου της, έκτασης 16 στρεμμάτων, διαπιστώθηκε δραστηριότητα που αφορούσε ανακύκλωση μεταλλικών και μη μεταλλικών αποβλήτων, καθώς επίσης διάλυση και ανακύκλωση οχημάτων. Στην έκταση αυτή εντοπίστηκαν τέσσερις εδαφοδεξαμενές, οι οποίες περιείχαν υγρά και στερεά επικίνδυνα απόβλητα, ενώ σε μία από αυτές διαπιστώθηκε ότι τα υγρά απόβλητα που περιείχε, μέσω υπόγειου αγωγού, συνέρρεαν σε γειτονικό αγρόκτημα, μολύνοντας με αυτό τον τρόπο τον περιβάλλοντα χώρο.

Επίσης, σύμφωνα πάντα με την αστυνομία, διαπιστώθηκε ότι, σε παρακείμενη εδαφική έκταση απόθεσης, ενός στρέμματος περίπου, υπήρχαν επικίνδυνα απόβλητα (λυματολάσπη), ενώ από πρόχειρες εκσκαφές που πραγματοποιήθηκαν, σε χώρο έκτασης 2,5 στρεμμάτων περίπου, βρέθηκαν θαμμένα επικίνδυνα στερεά απόβλητα.

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της επιχείρησης, κατασχέθηκε το χρηματικό ποσό των 16.000 ευρώ, καθώς επίσης κατασχέθηκαν τέσσερις κάμερες κλειστού και ανοιχτού χώρου και ένα σύστημα καταγραφής, τεχνικά μέσα τα οποία λειτουργούσαν χωρίς την προβλεπόμενη άδεια. Από την λεπτομερέστερη διερεύνηση της υπόθεσης προέκυψε ότι το τελευταίο 15πενθήμερο είχαν εναποτεθεί και ταφεί ποσότητες (360 τόνοι περίπου) από λάσπες στο συγκεκριμένο χώρο, οι οποίες προέρχονταν από μονάδα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων βιολογικό καθαρισμό γνωστής εταιρείας αναψυκτικών.

Τέλος, όπως προέκυψε η εγκατάσταση λειτουργούσε χωρίς να διαθέτει όλες τις απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν σήμερα στον κ. Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Χαλκίδας.

Πηγή:Voria

365 ημέρες μέσα σε ένα βίντεο 2 μόλις λεπτών. Δείτε αυτό το καταπληκτικό υλικό.

Οι εναλλαγές των τοπίων κατά τη διάρκεια του έτους συνθέτουν φυσικούς «πίνακες ζωγραφικής» που μοιάζουν να δημιουργήθηκαν από τον πιο έμπειρο καλλιτέχνη. Από τον ψυχρό χειμώνα με τα χιόνια και την άνοιξη με την πρώτη άνθιση μέχρι το καλοκαίρι με την πλήρη ευδοκίμηση και το φθινόπωρο με τα γυμνά φυτά, η φύση εναλλάσσει τις εικόνες της με έναν μοναδικό τρόπο! Αυτήν τη συνέχιση του χρόνου και την εναλλαγή των εικόνων στη φύση, θέλησε να παρουσιάσει ο Eric Solheim… Και τα κατάφερε με μεγάλη υπομονή και επιμονή, αφού πέρασε ώρες ολόκληρες παρατηρώντας τη θέα από το σπίτι του. Στη συνέχεια «φυλάκισε» αυτές τις 365 ημέρες μέσα σε ένα βίντεο 2 μόλις λεπτών. Δείτε αυτό το καταπληκτικό υλικό.

Η αποκλειστική εκμετάλλευση των πηγών νερού από πολυεθνικές εταιρείες

Το 1974 ο Χένρυ Κίσινγκερ έλεγε πως αν ελέγχεις το πετρέλαιο ελέγχεις τα έθνη, αν όμως ελέγχεις το φαγητό ελέγχεις τους ανθρώπους. Αν σε αυτό το τελευταίο προσθέσουμε και το νερό, είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί γιγαντώνονται και πλουτίζουν οι μεγάλες εταιρίες εμφιαλωμένου νερού. Το να αρνείσαι σε ένα μεγάλο αριθμό συνανθρώπων μας –που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ φτάνει τα 817 εκατομμύρια- το δικαίωμα στο καθαρό νερό μέσω της ιδιωτικοποίησης ή της καταστροφής των φυσικών πηγών, είναι εγκληματική ενέργεια που θα μπορούσε να ταυτιστεί με τρομοκρατική πράξη. Μόνο που οι ένοχοι των εγκλημάτων αυτών δεν κρύβονται σε σπηλιές αλλά μέσα σε πολυτελή γραφεία τεράστιων πολυεθνικών και σχεδόν ποτέ δεν λογοδοτούν για τις πράξεις τους. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά την αξία της Αγοράς Νερού στο 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ενώ το περιοδικό Fortune το 2002 ανακοίνωσε πως η επιχείρηση του νερού είναι η πιο προσοδοφόρα αγορά για τους επενδυτές. Πολυεθνικοί κολοσσοί, όπως η Coca Cola και η Nestle μονοπωλούν την αγορά εμφιαλωμένου νερού, η οποία τους αποφέρει τεράστια κέρδη. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως από τα 110 δισεκατομμύρια ελβετικά φράγκα, που είναι και ο ετήσιος τζίρος της Nestle, το 10% προέρχεται από την αγορά νερού. Ή εταιρεία έχει αγοράσει τα γαλλικά Perrier και Vittel καθώς και το ιταλικό St Pelegrino, ενώ στόχος της είναι να καταστήσει το προϊόν της Pure Life ως το μοναδικό εμφιαλωμένο νερό στην παγκόσμια αγορά. Παρόμοια στρατηγική ακολουθεί και η Coca Cola που με επιθετική διαφήμιση προσπαθεί να επιβάλλει το εμφιαλωμένο νερό της και παράλληλα να πείσει όσους δεν το καταναλώνουν, να αντικαταστήσουν το νερό με τα προϊόντα της. Μπορεί η επιθετική διαφήμιση και τα πλάνα για μονοπώλιο να μην αποτελούν εγκλήματα, ο τρόπος όμως που οι εταιρείες αποκτούν τον έλεγχο σε πηγές νερού και το πώς τις διαχειρίζονται θα μπορούσαν να θεωρηθούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η Nestle έχοντας δημιουργήσει μια τεράστια και κερδοφόρα αγορά εμφιαλωμένου νερού, αγοράζει και εκμεταλλεύεται φυσικές πηγές πόσιμου νερού σε χώρες του τρίτου κόσμου. Τις πηγές αυτές τις εκμεταλλεύεται αποκλειστικά για την παραγωγή του νερού που εμφιαλώνει και πουλάει στερώντας έτσι πολύτιμο νερό από τους κατοίκους των περιοχών που δραστηριοποιείται. Στο Πακιστάν στη μικρή αγροτική κοινότητα του Bhati Dilwan, περιοχή όπου η εταιρεία έχει αγοράσει τις πηγές νερού για την παραγωγή του Pure Life οι κάτοικοι καταγγέλλουν πως τα παιδιά τους πεθαίνουν από το μολυσμένο νερό. Τα αποθέματα καθαρού νερού έχουν εξαντληθεί και η εταιρεία αρνείται να αναλάβει την άντληση νερού για τους αγρότες της περιοχής. Αντιθέτως συνεχίζει να εκμεταλλεύεται τα αποθέματα και πουλάει έπειτα το καθαρό νερό της περιοχής με τη μορφή του εμφιαλωμένου Pure Life σε όποιον μπορεί να το αγοράσει (oι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Nestle στο Πακιστάν-και όχι μόνο- παρουσιάζονται στο πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ "Bottled Life" των Ελβετών Urs Schnell και Res Gehriger, που θα βγει στις αίθουσες στις 26 Ιανουαρίου). Αν και η εταιρεία αρνείται τις κατηγορίες και υποστηρίζει πως ξοδεύει τεράστια ποσά σε προγράμματα νερού και εκπαίδευσης στις κοινότητες, τα ίδια στοιχεία φαίνεται να την διαψεύδουν. Προσπαθώντας να διατηρήσει το «ανθρωπιστικό» της προφίλ, η Nestle έκτισε το 2003 στην Αιθιοπία ένα σύστημα καθαρισμού νερού αξίας 750.000 δολαρίων. Μέσα στα επόμενα 2 χρόνια η εταιρία εγκατέλειψε το πρόγραμμα, απέσυρε την χρηματοδότηση και χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν ακόμα χωρίς πρόσβαση σε νερό. Στη Νιγηρία, η Nestle έχει αγοράσει πηγές νερού στις αγροτικές κοινότητες έξω από το Λάγκος , το οποίο μεταπουλάει ως Pure Life. Όποιος δεν έχει χρήματα να το αγοράσει, απλά πίνει το βρώμικο νερό του δικτύου. Παρόμοια πολιτική ακολουθεί και η Coca Cola, η οποία κατηγορείται για την δηλητηρίαση των πηγών του νερού στις αγροτικές κοινότητες της Kerala και της Sivangaga στην Ινδία, από τα υπολείμματα των εργοστασίων εμφιάλωσης των προϊόντων της που λειτουργούν στην περιοχή. Η ιδιωτικοποίηση και η αποκλειστική εκμετάλλευση των πηγών νερού από πολυεθνικές εταιρείες παραβιάζει βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και καθιστά ένα κοινό αγαθό-απαραίτητο για την επιβίωση- εταιρικό εκμεταλλεύσιμο προϊόν. Το νερό όμως είναι φυσικό δικαίωμα των ανθρώπων και ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα, δεν ανήκει σε κανένα, είτε είναι κυβερνήσεις είτε είναι εταιρείες. Οι πολυεθνικές χρησιμοποιούν τις κυβερνήσεις για να λεηλατήσουν το νερό από τους πραγματικούς δικαιούχους και να κερδίσουν δισεκατομμύρια. Ελέγχουν το νερό και μαζί ελέγχουν το μέλλον μιας χώρας. Οι εταιρείες πουλάνε το απλό νερό της βρύσης ως εμφιαλωμένο στην δεκαπλάσια τιμή του ενώ παράλληλα με τις πολιτικές τους καταδικάζουν εκατομμύρια συνανθρώπους μας σε ένα αργό θάνατο. Κάποτε πρέπει να μπει ένα τέλος σε όλα αυτά. πηγη: .Φραγκίσκα Μεγαλούδη

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΝΙΚΑΙΑΣ

Τη μπλε σακούλα της ανακύκλωσης θα βρουν έξω από την πόρτα τους οι Νικαιώτες, καθώς μπαίνει σε εφαρμογή η πρώτη φάση του προγράμματος της ανακύκλωσης στην πόλη. Έτσι λοιπόν, την περίοδο από 25 Ιανουαρίου έως 8 Φεβρουαρίου θα μοιραστεί από την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης ενημερωτικό υλικό και ο ειδικός σάκος μέσα στον οποίο μπορεί το κάθε νοικοκυριό να συγκεντρώνει τα υλικά προς ανακύκλωση. Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας Μιχάλη Κουφοπαντελή, «…μόλις ολοκληρωθεί η πρώτη φάση διανομής του υλικού, η υπηρεσία μας θα προχωρήσει άμεσα στην τοποθέτηση των μπλε κάδων στην πόλη και θα είμαστε έτοιμοι για την περισυλλογή των ανακυκλώσιμων υλικών. Στην πρώτη αυτή φάση έχουν εξασφαλιστεί και θα τοποθετηθούν 300 κάδοι ανακύκλωσης. Tον Μάρτιο του 2012 θα έχουμε αποκτήσει άλλους 300 κάδους περίπου και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2012 έχουμε δρομολογήσει σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, να τοποθετηθούν άλλοι 300 μπλε κάδοι και να αποκτήσουμε ένα δεύτερο αυτοκίνητο περισυλλογής. Στόχος μας είναι έως το τέλος αυτής της χρονιάς, η ανακύκλωση να έχει αναπτυχθεί στην πόλη». Συγκεκριμένα η πρώτη φάση της ανακύκλωσης θα αναπτυχθεί στους ακόλουθους δρόμους : Α. Μουσών- Αναλήψεως- Ατταλείας- Γρ. Λαμπράκη- Σάμου-Μουσών Β. Κύπρου- Φιλαδελφείας- Ατταλείας- Π. Ράλλη- Κύπρου Γ. 28η Οκτωβρίου- Δημοκρίτου- Π. Ράλλη- Κύπρου- 28η Οκτωβρίου Δ. Θηβών- Καραϊσκάκη- Μπελογιάννη- Τυρταίου- Θηβών Στους μπλε κάδους τοποθετούμε: -Συσκευασίες από Αλουμίνιο (αναψυκτικά, μπίρες…) -Συσκευασίες από Λευκοσίδηρο (από γάλα εβαπορέ, τόνο, ζωοτροφές, τοματοπολτό…) -Συσκευασίες από Πλαστικό (μπουκάλια και δοχεία από νερό, αναψυκτικά, γιαούρτι, βούτυρο, λάδι, απορρυπαντικά, είδη καθαρισμού, σαμπουάν, αφρόλουτρα, φιλμ περιτυλίγματος , οδοντόκρεμες, αποσμητικά, πλαστικές σακούλες…) -Συσκευασίες από Γυαλί (μπουκάλια και βαζάκια, χυμοί, αναψυκτικά, αλκοολούχα ποτά, τρόφιμα…) -Συσκευασίες από Χαρτί & Χαρτοκιβώτια (από ηλεκτρικές συσκευές, γάλα, χυμούς, δημητριακά, πίτσα, μπισκότα, ζάχαρη, απορρυπαντικά, χαρτοσακούλες…) Τα οφέλη από την ανακύκλωση είναι πολλά και για την πόλη, αλλά και για το περιβάλλον μας που πλήττεται καθημερινά. Συγκεκριμένα, συμβάλλει στη μείωση των αστικών αποβλήτων που πρέπει να συλλεχθούν από τους Δήμους και να μεταφερθούν σε ολοένα και πιο δυσεύρετους Χώρους Υγειονομικής Ταφής. Επίσης, συνεισφέρει μέσω αυτής στην εξοικονόμηση πρώτων υλών, παρέχοντας οικονομικά οφέλη στην ελληνική κοινωνία που σε μεγάλο μέρος εισάγει πρώτες ύλες. Πληροφορίες σχετικά με την ανακύκλωση στη Δημοτική Ενότητα Νίκαιας, μπορούν να πάρουν στο τηλέφωνο της υπηρεσίας καθαριότητας: 210 4955611 210 4962900.

Η χρήση της βιομάζας από ξύλο στην παραγωγή ενέργειας

Σύμφωνα με μελέτες των επιστημόνων του Εργαστηρίου Δασικής Τεχνολογίας Ι. Μπαρμπούτη και Β. Καμπερίδου η βιομάζα από ξύλο θα μπορούσε να προσφέρει λύσεις στο ενεργειακό πρόβλημα. Λόγω της μείωσης του πληθυσμού στην ύπαιθρο , η δασική βιομάζα πλέον δε χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται και να εγκυμονεί κινδύνους πυρκαγιάς. Η βιομάζα αυτή από ξύλο, αν αξιοποιηθεί σωστά μπορεί να δώσει τεράστια οφέλη στον τομέα της παραγωγής ενέργειας καθώς μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να συμβάλλει στον καθαρισμό των περιοχών υλοτόμησης. Με τη χρήση της ξύλινης βιομάζας στην παραγωγή ενέργειας μειώνονται οι εκπομπές αερίου που θα προέκυπταν από από την υγειονομική ταφή ενός τέτοιου οργανικού υλικού, καθώς καθώς επίσης θα συμβάλλει και στον περιορισμό των εκπομπών που είναι υπεύθυνες για την όξινη βροχή λόγω της μηδαμινής ύπαρξης αζώτου και θείου στο ξύλο.

ανακύκλωση στους μπλε κάδους

DefenceNet - Ελλάδα, μια ευλογημένη χώρα από ψηλά (βίντεο)

DefenceNet - Ελλάδα, μια ευλογημένη χώρα από ψηλά (βίντεο)